Clean Up Montenegro mreža, koju je Zero Waste Montenegro osnovao 2017. godine, danas okuplja više od 40 organizacija i inicijativa, sa zajedničkim ciljem smanjenja zagađenja otpadom i podsticanja građana da aktivno učestvuju u očuvanju životne sredine.
Pored Zero Waste Montenegro, u organizaciji i realizaciji ovogodišnjih akcija učestvovali su NVO Green Home, NVO Cellula, koordinator Boris Filip, NVO Trofta, Ekološka sekcija JU OŠ „Risto Manojlović“, Pomorski fakultet u Kotoru i NVO Čista Gora, time pokrivajući sve tri regije Crne Gore. Rezultat akcija je preko 1 tone sakupljenog otpada iz obalnih, riječnih i urbanih područja.
Tokom septembra, različite lokacije širom Crne Gore povezala je ista ideja – da prostor koji dijelimo učinimo čistijim i pokažemo da briga o životnoj sredini počinje upravo tamo gdje živimo. U okviru ovogodišnje inicijative Clean Up Montenegro, volonteri, učenici, organizacije, institucije i lokalne zajednice udružili su snage u akcijama čišćenja od Podgorice, Kolašina i Žabljaka do Budve, Tivta i Tuza.
Posebnu vrijednost ovogodišnjim akcijama dali su ljudi koji su ih pokrenuli i oni koji su odlučili da im se pridruže. Među njima su bili dugogodišnji članovi Clean Up Montenegro mreže, lokalne organizacije i institucije, ali i djeca i mladi. Čistile su se obale mora i rijeka, gradske plaže i zelene površine, uz podršku lokalnih službi, organizacija i pojedinaca.
Ipak, Clean Up Montenegro nije samo akcija uklanjanja otpada. Kada se na jednoj relativno maloj lokaciji za svega nekoliko sati prikupi veliki broj kesa, postaje mnogo vidljivije koliko otpada svakodnevno završava tamo gdje mu nije mjesto. Čišćenjem uklanjamo posljedice, ali istovremeno otvaramo mnogo važnije pitanje: kako da spriječimo da se iste lokacije ponovo nađu u istom stanju?
„Čije je ovo moje smeće?“ – pitanje koje je portal Glas Zabjela postavio još 2021. godine u tekstu u kojem se, između ostalog, govori i o Zero Waste pristupu i danas veoma dobro opisuje suštinu problema. Ono nas vraća sa pitanja ko će otpad pokupiti na pitanje ko ga stvara i šta svako od nas može učiniti da ga bude manje. Upravo tu počinje Zero Waste: ne tek onda kada čistimo ono što je već završilo u prirodi, već mnogo ranije – kroz prevenciju nastanka otpada, ponovnu upotrebu, odgovorniju potrošnju i pravilno upravljanje onim otpadom koji ipak nastane.
Već godinama u okviru Clean Up Montenegro akcija sprovodimo i reviziju otpada u skladu sa BreakFreeFromPlastic metodologijom, kojim bilježimo koje vrste ambalaže i brendove najčešće nalazimo među otpadom u prirodi. I ove godine ponavljamo zahtjev da se na nivou Crne Gore uvede obavezan nacionalni depozitni sistem za ambalažu. Sistem treba da obuhvati cijelu teritoriju države, sa lako dostupnim mjestima za povrat, da ga u okviru proširene odgovornosti finansiraju proizvođači i uvoznici, a da država propiše jasna pravila, ambiciozne ciljeve, transparentno praćenje rezultata i efikasan nadzor. Čišćenje prirode ne može trajno riješiti problem ako istovremeno ne uspostavimo sistem koji sprječava da otpad u njoj uopšte završi.
Posebno ohrabruje kada među pojedincima koji odluče da se pridruže akcijama vidimo djecu i mlade. Njihova spremnost da zasuku rukave trebalo bi da bude podsticaj i odraslima. Zato su ove akcije istovremeno i poziv svima koji do sada nijesu učestvovali: ne čekajmo da neko drugi očisti prostor koji svi koristimo. Nekoliko sati zajedničkog rada možda neće riješiti problem otpada, ali može očistiti jednu lokaciju, pokrenuti razgovor, promijeniti naviku i pokazati koliko možemo postići kada djelujemo zajedno.
Zato Clean Up Montenegro ostaje prije svega poziv na zajedničku odgovornost. Hajde da prirodu ne čistimo samo jednom godišnje, već da zajedno radimo na tome da otpad u njoj uopšte ne završi.
Najnoviji komentari